خانه سنگین از اصفهان تا بندرعباس با کشنده محبوب

از اصفهان تا بندرعباس با کشنده محبوب

18 خواندن مجدد
۳
11
1,062

 سید جواد قائم مقامی: سفر با کامیون کشنده پس از مدتی دوراز جاده بودن لذت بخش است. تصمیم به تست فنی تک تک کامیونهای نسل جدید داشتم ولی نه بدون برنامه ریزی. یکی از دوستان که قبلا با او در میان گذاشته بودم مرا دعوت به سفر به بندرعباس کرد.۲۳ تن و ۸۰۰ کیلوگرم شمش آهن از ذوب آهن اصفهان بارگیری کردیم و راهی بندرعباس شدیم. در ابتدای مسیرمجبور بودم در صندلی شاگرد بنشینم تا قسمتی از مسیر طی شود که هم با خصوصیات کامیون تا حدودی آشنا شوم وهم اجازه مالک را برای بررسی کامیون و رانندگی با کامیون بگیرم.

تا حدود ۱۰۰ کیلومتری مسیرحوالی گردنه ملااحمد نائین بنده گوینده بودم ولی پس از آن راننده خوش صحبت شروع به صحبت کرد و قرار شد رشته کلام را در پایانه بار بندرعباس تحویل دهد. با ورود به کابین همان فضای آشنای ولوو FH را پیش رو داریم با این تفاوت که یخچال در زیر کابین خواب راننده اضافه شده و جعبه های مخصوص قرارگیری وسایل شخصی و مسافرتی در قسمت پیشانی بالای سر راننده و شاگرد تعبیه شده اند. نردبان برای دسترسی  بهتربه کابین خواب راننده دوم ،کلیدخاموش و روشن کردن چراغها و لامپها در جاخواب وتغییر نیمه محسوس کنسول وسط هم از دیگر تغییرات در این مدل از ولوو است.اوایل تابستان سال ۲۰۰۸ بود که این کابین توسط ولوو معرفی شد.

این اتاق فیس لیفت شده گونه قبلی است .جلو پنجره کمی پهن تر شده است،چراغهای جلو دوتکه شده اند که از کیفیت خیلی مناسبی هم برخوردار نیستند. اولین چیزی که توجه من را به خود جلب کرد صندلی سمت شاگرد بود هرچند تجربه آن را در کمپرسی fm440 داشتم ولی این بار در جاده آن هم در مسیر طولانی مجبور شدم  با دستگیره یا ضامن صندلی درگیرشوم تا صندلی بخوابد. با فشار فراوان موفق شدم صندلی را بخوابانم. ازخروجی شهر نائین پشت فرمان  کامیون نشستم. تمامی ادوات،فرمان و آمپرها همانند دیگر گونه های ولووآشنا بودند.از نظر جنس به کار رفته در ساخت داشبورد و کنسول وسط نمی توان آن را خیلی با کیفیت ارزیابی کرد همینطورغربیلک فرمان  را وقتی  با غربیلک فرمان ولوو N10 قدیمی مقایسه می کنیم انتظارمواجه شدن با یک غربیلک با کیفیت داریم ولی دور از انتظار است و کیفیت خیلی خوبی ندارد .

لیور تعویض دنده هم دقیقا مانند لیور دنده اتوبوس ولوو بی ۹ است. گیربکس V2514 از نظر ترتیب خوردن دنده در گیربکس و عملکرد دقیقا همان گیربکس FH شش دنده دستی است که به اوردرایو مجهز است ولی در این مدل  بدین دلیل که ترتیب تعویض دنده ها پشت سرهم است و خبری از اهرم تعویض دنده مانند نمونه های قبل نیست برخی فکر می کنند که دنده ها چون پشت سرهم تعویض می شوند ساختار گیربکس کاملا متفاوت است در صورتی که اینطور نیست گیربکس دوپله است و هنگام تعویض دنده همان اعمالی که راننده  به صورت دستی انجام می داد و دنده ها سبک و سنگین می شدند اینجا هم همینطور است. در تمام طول مسیر به حرکات راننده و تعویض دنده ها دقت می کردم که گیربکس هوشمند I SHIFT 12 دنده این کامیون چگونه عمل می کند.FH480 فاقد پدال کلاچ است. دنده را در حالت اتوماتیکA قرار دادم . دنده ۳ برروی برد جلوی آمپر ظاهر شد. کامیون با دنده ۳ شروع به حرکت کرد.دنده بعدی دنده ۵ است که در دور موتور ۱۷۰۰ تا ۱۸۰۰ دور در دقیقه تعویض می شود. بعد کامیون در دنده ۷ و سپس دنده ۹ و ۱۱ و ۱۲ قرار میگیرد. همه دنده های مستقیم در همین محدوده دور موتور تعویض می شوند و پس از تعویض دنده دور موتور بر روی ۱۰۰۰ تا ۱۱۰۰ دوردر دقیقه می آید. در این حالت  با دنده ۱۲ در جاده بدون شیب کیلومتر سرعت ۹۰ تا ۱۰۰ کیلومتر را نشان می دهد. در صورتی که موقعیتی پیش بیاید که مجبور به تخته کردن گاز باشیم خصوصا جاده هم شیبدار باشد فشار وارده به موتور کاملا مشهود می شود. دنده معکوسها هم در دور ۱۰۰۰ تا ۱۱۰۰ دور در دقیقه تعویض می شود که باز هم دنده مرده است و صدای توربوشارژ و فشار وارده به موتور لذت رانندگی را پائین می آورد. دنده اولیه برای حرکت کردن به خالی یا در حالت بار بودن کامیون و شیب جاده بستگی دارد که در حالت بدون بارمعمولا دنده ۵ را به عنوان دنده اولیه حرکت انتخاب می کند و در حالت بار دنده ۲ یا دنده ۳ را برای حرکت اولیه انتخاب می کند.تعویض دنده ها هم  بسته به فشار وارده به کشنده،میزان بار،شرایط جاده و میزان فشار به پدال گازممکن است دوتا دوتا یا  سه تا سه تا تعویض شوند.

پشت فرمان همان حسی که در دیگر گونه های ولوو به راننده دست می دهد اینجا هم القا می کند. حسی که انگار تمام جاده را اشغال کرده اید. تیزی فرمان که می توان گفت در تمام ولووها حاکم است طرفدار خود را دارد. بنده شخصا دوستدار این خصیصه ولوو هستم. داشبورد نسبتا عریض و فاصله زیاد غربیلک فرمان تا شیشه جلوکمی دید راننده را کور می کند و به قول معروف حس هورت و خشن  بودن را القا می کند. پدال گازکه از نوع پدال بلند است کمی سفت است و در صورتی که برای مدت زمان  طولانی بخواهیم از پدال گاز استفاده کنیم و از سیستم کروز کنترل استفاده نکنیم کف پای راست به شدت درد می گیرد وپس از سرویس نیاز به ماساژفراوان دارد.این توضیحات به منزله آشنائی برخی از مخاطبانی است که با کامیونها یا سروکار ندارند و یا اطلاعات کافی در مورد کامیونها ندارند وگرنه این موارد یا عیوب در دیگر نمونه های ولوو و دیگر برندهای سنگین وجود دارد حتی بیشتر.

برای کم کردن سرعت یا توقف کامل کشنده خصوصا با باردر وهله اول بهترین کار استفاده از سیستم ترمز موتور یا VEB  آن است. ریتاردر در حالت معمول در حالت A قرار دارد که با رها کردن پدال گازبه طور اتوماتیک به میزان کم وارد عمل شده و باعث کاهش سرعت می شود. با کشیدن اهرم ریتاردر در حالتهای ۱ و ۲ و ۳ به مراتب توان کاهش سرعت افزایش می یابد ودر صورت ملاحظه کار بودن و ماهربودن راننده نیاز به پدال ترمز کاهش می یابد.  ولوو FH480 و دیگر همکلاسان هم خانواده که مجهز به گیربکس I SHIFT هستند زمانی که کامیون یا اتوبوس در حالت اتوماتیک است با رهاکردن پدال گاز علاوه بر کاهش محسوس سرعت دور موتور کاملا می افتد و موتور خلاص می شود تا زمانیکه دوباره پدال گاز فشرده شود.این سیستم به منظور کاهش مصرف سوخت طراحی شده است که مثلا  یک دستگاه ولوو در طول یک سال و طی مسیر حدودا ۲۰۰ هزار کیلومتری به میزان قابل توجهی سوخت کمتری مصرف کرده باشد ولی رهاکردن پدال گاز و برگشت دور موتوربا قطع و وصل شدن صدای موتور همراه است وموجب اختشاش در سیستم عصبی راننده می شود حتی در اتوبوسها  موجب آزردن مسافر می شود. قدرت مانور راننده و شتابگیری  به موقع را هم کاهش می دهد چون امکان دارد پس از رها کردن پدال گاز نیاز به شتابگیری سریع و فشردن پدال گاز باشد و این حالت باعث می شود برخی رانندگان ریتاردر را از حالت A  خارج کنند و در موارد نیاز اهرم را بکشند. شایان ذکر است کمپانی سازنده تمامی پارامترها و استانداردهای اروپا را در نظر میگیرد ولی در کشوری مانند ایران با گردنه های پرشیب،شرایط مختلف آب و هوائی وشرایط نامناسب وضعیت بار و شرایط کاری که کامیون مجبور است تمامی جاده های ایران را بپیماید باعث انتقاد از این سیستمهای پیشرفته می شود. مصرف سوخت از نظر اقتصادی امری مهم تلقی می شود. مالک یک دستگاه کامیون یا اتوبوس هرچقدر هزینه کمتری را برای مصرف سوخت بپردازد مطمئنا راضی تراست. معمولا رانندگی با حالت اتوماتیک مصرف سوخت کمتری را در بر دارد ولی مواردی را هم باید در نطر گرفت. کشنده FH480  به نسبت دیگر کشنده های موجود در کشوراز نظر قدرت موتور و گیربکس هوشمند آن با این وجود که در اکثر موقعیتها و شرایط موتور را در حالت دور اقتصادی قرارمی دهد یا حتی دنده مرده می رود به لطف قدرت خوب موتور سینه کشها را با قدرت و کشش نسبتا مناسب طی می کند وتشنه شتابگیری است. ولی در جمع بندی کلی رانندگی در حالت اتوماتیک به دلیل تعویض نامناسب دنده ها و مرده رفتن اولا لذت رانندگی را پائین می آورد دوما توان کلی موتور را به مرور زمان کم می کند وعمر موتور را کاهش می دهد. این ادعا با تست موتور توسط دستگاه دیاگ پس از کارکرد مثلا ۵۰۰ هزار کیلومتر کاملا مشخص می شود . کامیون یا اتوبوسی که راننده  بیشتر اوقات با  آن با دنده دستی رانندگی می کرده است در مقایسه با مورد مشابه که از دنده اتوماتیک استفاده می کرده است به مراتب دارای کمپرس بهتر موتور و پاشش مناسبتر سوخت توسط سوزنهای انژکتور است. در ضمن رانندگی در حالت اتوماتیک موجب خرابی کشوئی گیربکس می شود البته مشکل از گیربکس ولوو نیست به خاطر وجود دست اندازها و چاله چوله ها است. سیستم ترمز FH480 از برند Knore Bremese آلمان است. ترمز  هر دو محورچرخ دیسکی است و مجهز به سیستم ABS است. با فشردن پدال ترمز با ۲۳تن و ۸۰۰ کیلوگرم باربدون استفاده از ریتاردر ترمز آن جوابگوی شتاب منفی برای متوقف کردن کشنده است. تمایل داشتم در چند سراشیبی تند بدون استفاده از ریتاردر اقدام به ترمز گیری و توقف کامل کنم ببینم ترمز جوابگو است یا خیر؟آیا لنت چرخها داغ می کند یا نه؟ شاید از نظر کمپانی سازنده این آزمون به جا نباشد ولی بنا به دلایل خاص آزمایش آن بلامانع بود که به دلیل حضور مالک در کامیون از این کار صرفه نظر کردم. در داخل کابین خبری از اهرم ترمزتریلی نیست ولی چرا؟ در نسل جدید کشنده ها که سیستم ترمز آنها را کمپانی Knore یا Wabco می سازد در زیر پدال ترمز سوپاپی قرار دارد که با فشردن پدال ترمزعمل ترمزگیری در سه پالس انجام می شود. ابتدا محور عقب  کله سپس تریلرو بعد محورجلوی کله ترمز می گیرد وحتی الامکان از لیز خوردن و قیچی کردن تریلی جلوگیری می کند. سیستم کنور بکار رفته در FH480 هم این ویژگی را اثبات می کند.سیستم تعلیق در جلو پارابولیک دارای دو لایه فنر،میل موجگیر و کمک فنر و در عقب بادی با چهار بالشتک دارای و قابلیت تنظیم ارتفاع است که از داخل اتاق صورت میگیرد. این سیستم تعلیق سواری خوبی را به ارمغان می آورد و قابل تحسین است. فاصله دو محور،طول و عرض کامیون و مرکز محور عقب تا ریش با سری قبلی FH هیچ گونه فرقی ندارد. موتورجدید ۶ سیلندر ۸/۱۲ لیتری با قدرت ۴۸۰ اسب بخار در ۱۸۰۰-۱۴۰۰ دور در دقیقه و حداکثر گشتاور ۲۴۰۰ نیوتن متر در  ۱۴۰۰-۱۰۵۰ دور در دقیقه قدرت موتور خوب و قابل قبولی را در اختیار راننده قرار می دهد و نسبت به نسل قبلی خود ۲۰ اسب بخار افزایش قدرت دارد.این موتور دردورهای پائین نیروی تورک خوبی را در اختیار راننده قرار می دهد و شروع به اوج گیری می کند همچنین در دورهای بالا تمایل به شتابگیری دارد. در گردنه تنگ زاغ بندرعباس در گرمای بالای ۴۰ درجه نشانگرآب در دمای معمولی خود است و حتی با فشار آوردن به موتور هم نشانگر آب بالا نرفت که از کیفیت ساخت عالی موتور واصالت موتورهای ولوو حکایت می کند. قیمت این کشنده که بهمن ماه سال ۱۳۹۰ تحویل مالک شده است در حاضر ۳۸۰ تا ۴۰۰  میلیون تومان است. مصرف سوخت این کامیون در حالت بار در هر ۱۰۰ کیلومتربا توجه به نشانگر مصرف سوخت عدد ۳۱ است ولی با توجه به کیفیت نامناسب سوخت در ایران  مصرف سوخت آن بیشتراست. موتوروگیربکس قدرتمند و با کیفیت وسواری نرم از ویژگیهای خوب محبوب ترین کشنده ایرانی است . تریلی یا گاری این کشنده ساخت شرکت مارال صنعت با محورهای FOX   و سیستم ترمز کنور است. سیستم کشش تپه FH  را در یک سربالائی تیز تست کردم که کامیون در حالت بار بدون اینکه به عقب برود به راحتی حرکت کرد. موارد دیگری در مورد سیستم ترمز تریلی این کامیون و دیگر قابلیتهای حرکتی آن قابل بررسی است که درهنگام تست فنی دیگر کشنده ها و مقایسه آنها با هم این موارد را بازبینی خواهیم کرد تا جذاب تر شود.

در پایان از آقای وحید بالادستیان که کامیون خود را در اختیار ما قرار دادند کمال تشکر را داریم.تست و بررسی مربوط به سال ۱۳۹۴ می باشد.

بارگذاری مطالب بیشتر
بارگذاری بیشتر توسط مدیر سایت
بارگذاری بیشتر در سنگین

همچنین ببینید.

بنزین از فرداشب سهمیه‌بندی می‌شود

نیم کلاچ : به نقل از تسنیم از فرداشب ساعت ۲۴ سهمیه‌بندی بنزین آغاز می‌شود. بنزین با نرخ ۱۰…